Anasayfa / Blog / Nedir bu tohum mevzuusu?

Nedir bu tohum mevzuusu?

Gezegenimizde tarım yaklaşık olarak 11.000 yıl önce başladı. Anadolu ise bereketli hilalden aldığı tarım bilgisini Avrupa’ya öğretti. Ancak binlerce yıl sonra tarımı öğrettiğimiz Avrupa ülkelerinden tarımı öğrenir, onların ürettiği tohuma, gübreye, ilaca, böceğe bağımlı hale geldik.

Bu konuya ileride daha detaylı değineceğiz.

Bu gönderimizin konusu TOHUM olacak.

Öncelikle Hibrit Tohum nedir? Melez Tohum Nedir? Atalık Tohum Nedir? Bunlara değinmek gerek.

Öncelikle kelimeleri anlamlandırmak gerek.

Gen:  Genom içindeki küçük DNA bölümleridir ve protein kodlarlar. Organizmanın bireysel özelliklerine ilişkin yönergeleri içerirler; saç ve göz rengi gibi.

Melez: Farklı genetiklere sahip olan bireylerin çaprazlanması ile elde edilen yeni özelliklere sahip yavrular.

 

Atalık tohum nedir?

Atalık tohum, birkaç nesil öncesinden elden ele aktarılan tohumlardır. Her sene bir önceki yılın tohumları saklanır ve zamanı gelince ekimi yapılır. Atalık tohumlar genellikle hububatlar için kullanılır. Çünkü buğday, mısır gibi bitkilerde melezlenme çok yavaş olur. Bitkiler ata özelliklerini korur.

Melez Tohum nedir?

Bizim yerli ıslah tohum olarak adlandırdığımız Melez tohum iki farklı türdeş bitkinin eşleştirilmesi ile elde edilir. Bu süreç doğada da yaşanır. Yani doğadaki hemen her bitki melezdir. Açık tozlaşmanın olduğu doğada saf bitki bulmak olanaksız yakındır. Örnek olarak yabani domatesler küçük ve sarı meyve veren bitkilerdir. Ancak melezlenme sonucu olarak günümüzdeki kırmızı iri domatesleri yiyebiliyoruz.

Patlıcan aslında beyaz meyve verir ancak yıllarca süren melezlenme sonucu birçok patlıcan türü ortaya çıkmıştır.

Peki bu melezlenmenin sonu nereye varır? Melezlenme sürecinin son safhası F1 adı verilen Hibrit dölüdür. Bu safhaya ulaşan bitkiler bir sonraki dölde anne veya baba genetik özelliklerine geri döner. Yani kısır değildir. Ancak yıllarca süren melezlenme süreci sona ermiştir ve ilk genetik özelliğine geri dönmüştür. Bazen ninelerimiz sürekli olarak ektiği karpuzun veya kabağın o sene kötü meyve vermesi üzerine “Tohum Bozuldu” diyerek bir sonraki sene için komşusundan tohum isterdi. İşte Ninemizin kullandığı o son tohum F1 dölünden sonra ata genine geri dönen bitkidir. Yani melezlenme süreci doğada sürekli olarak devam eder.

 

Hibrit Tohum nedir?

Hibrit tohum melezlenme sürecinin kontrol altında olduğu tohum ıslah biliminin son ürünüdür. Hibrit tohum üretimi son yıllara kadar açık arazide, açık tozlaşma ile yapılıyordu. Bu tarz tohumlara yerli ıslah tohum veya standart tohum adı verilir.

Nasıl üretilir? Gregor Mendel’i bir çoğunuz hatırlar. Bezelyeleri melezleyen araştırmacıdır kendisi. Hibrit Teknolojisinin babası olarak kabul edilir. İki farklı türdeki bezelye tohumlarını melezleyerek bu süreci belgelemiştir.

Hibrit Tohum hala benzer yöntemle üretiliyor. İki farklı özelliği beğenilen türdeş çeşitler melezleniyor. Elde edilen çocuk bitkilerin tohumları tekrar melezleniyor. Bu süreç o beğenilen özelliklerin ikisini de taşıyan meyve elde edilinceye kadar devam ediyor. O son meyveyi veren bitkiyi üretmekte kullanılan tohum Hibrit Tohum olarak adlandırılan tohumdur işte. O tohum koruma altına alınıyor ve talebe göre çoğaltılarak piyasaya sürülüyor.

 

Buraya kadar anlattıklarımız bu işin bilimi.

Ancak Hibrit Tohum sadede bir bilimsel gelişme değildir. Kapitalist ekonomide her piyasa ürünü gibi tüketiciye ihtiyaç duyar.

Günümüzde hibrit tohum üretiminde çok uluslu tohum tekelleri söz sahibi. Bu firmalar aynı zamanda tarım ilacı üreticisi konumundalar. Bir çoğunun CRISPR teknolojisi kullanarak gen değişimi yapıyor olduğunu biliyoruz. Bunun iyi veya kötü olduğuna başka bir zaman değiniriz. Ancak komplo teorisi gibi geliyor olsa da bu gen değişimi sırasında bazı hastalıklara karşı dirençli ancak bazı tarım ilaçlarına da bağımlı tohum gelişiyor olmaları olası. Bu Kapitalizmin tarıma etki şekli denebilir.

 

Peki ne yapmalı?

2050 yılında dünya nüfusu bugünkünden %30 oranında daha kalabalık olacak. Tarım arazileri gitgide azalacak. Şu anda bile Dünya nüfusunun üçte biri açlıkla boğuşuyor. Romantik tarım ile bu kadar insanı beslememiz mümkün değil. Burada Adil ve Güvenilir gıda devreye girmek zorunda.

Tohum devleri hibrit tohum teknolojisini kendi amaçlarına kullanıyor diye ondan vazgeçecek değiliz. Atom bombası yapıldı diye atom altı parçacık araştırmalarından vazgeçmediğimiz gibi. Veya her sene milyonlarca insan trafik kazalarında hayatını kaybediyor diye araç kullanmaktan vazgeçmediğimiz gibi.

 

Türkiye topraklarında yetişen çok lezzetli sebzeler var. Bu topraklarda doğmasa bile bu topraklarda kendini yeniden bulmuş domates tohumlarımız var. Bu tohumların akademilerde ıslah edilmesi gerek yani melezlenmeleri. Bu melezleme bize o çok sevdiğimiz Ayaş domatesinin raf ömrünün uzamasını, veriminin artmasını ve bazı hastalıklara karşı dayanıklı olmasını sağlar.

Devlet bu üretilen yerli ıslah tohumlarını çiftçiye sübvansiyonlu olarak ve desteklemelerle sunmalı. Bu tohumlar da sürekli olarak üretilmeli.

Eğer kendi ıslah tohumlarımızı üretebilirsek “ acaba genetiği değiştirilmiş midir” diye ikirciklenmeden melez tohum kullanabiliriz. Birim alandan verimimizi %50 artıramazsak daha fazla aç insan olacak Dünya’da. İnsanlığı bile tehdit eden onlarca virüs gelişiyor her sene. Aynı konu tarım için de geçerli. Eğer bu virüslere ve hastalıklara dayanıklı melezlemeler yapmazsak ileride domates bile yiyemeyeceğiz.

 

Romantiklikle bir yere varamayız.

Kimse kusura bakmasın ama Tarım, geri kalmaya mahkum değildir. Tarım ilkel yöntemlerle yapılamaz. Atalarımızdan bize kalan bilgi mirası hiç olmadığı kadar önemli. Ancak bu bilgileri bilim ile harmanlayıp teknolojik gelişmeler ile yeniden üretmemiz gerekli.

Tarım bu gezegendeki ilk endüstridir. Ve gelişmeye açıktır. Teknolojik atılımlar Tarım’ı ileriye taşır. Hibrit Tohum teknolojisi de bu ilerlemelerden biridir.

Bu teknolojiyi insanlık yararına kullanmak ise günümüz tohum tekellerinin umursadığı bir konu olmayabilir. Yerli tohum firmaları bu noktada desteklenmeli hatta akademilerdeki yerli tohum ıslah çalışmaları desteklenmelidir. Kapitalizm koşullarında para kazanamayan bu tarz tohum üreticileri tohum tekelleri karşısında güç kaybederse işte o zaman dilimleyeceğimiz her  domateste “acaba”lar yiyeceğiz.

 

Her şey Anadolu Tarım’ı için

 

Sağlıcakla kalın

Web Tasarım: Modern Fikirler Enstitüsü